Öryggistrúnaðarmenn
Árangursríkt vinnuverndarstarf er samstarfsverkefni atvinnurekenda og starfsfólks.
Árangursríkt vinnuverndarstarf er samstarfsverkefni atvinnurekenda og starfsfólks.
Með snjallleit Visku getur þú nálgast allar upplýsingar á vefsíðu félagsins með einföldum og fljótlegum hætti.
Með snjallleit Visku getur þú nálgast allar upplýsingar á vefsíðu félagsins með einföldum og fljótlegum hætti.
Í lögum um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum eru settar kröfur um miðlun upplýsinga og samskipti stjórnenda og starfsfólks í vinnuverndarmálum.
Fyrirkomulag þessara samskipta ræðst af fjölda starfsmanna á vinnustaðnum, sbr. II. kafla laganna og II. kafla reglugerðar um skipulag og framkvæmd vinnuverndarstarfs.
Öryggisnefnd ber ábyrgð á skipulagningu aðgerða er varða aðbúnað, hollustuhætti og öryggi innan fyrirtækisins. Hún annast fræðslu starfsmanna og hefur eftirlit með því að allar ráðstafanir, sem varða öryggi og hollustuhætti, komi að tilætluðum notum.
Öryggisverðir og öryggistrúnaðarmenn í öryggisnefndum taka þátt í gerð áætlunar um öryggi og heilbrigði á vinnustað, og fylgjast með því hvernig henni er framfylgt. Í því felst þátttaka í gerð áhættumats og áætlunar um heilsuvernd þar sem meðal annars kemur fram áætlun um forvarnir, sbr. V. kafla reglugerðar um skipulag og framkvæmd vinnuverndarstarfs.
Þar sem öryggisnefnd er ekki til staðar (á vinnustað með færri en 50 starfsmenn) taka öryggistrúnaðarmaður og öryggisvörður, eða félagslegur trúnaðarmaður starfsmanna, þátt í gerð áætlunar um öryggi og heilbrigði á vinnustaðnum og fylgjast með hvernig henni er framfylgt.
Öryggisverðir og öryggistrúnaðarmenn skulu fara í eftirlitsferðir um vinnustaðinn svo oft sem þurfa þykir og hafa eftirlit með því að:
Öryggistrúnaðarmönnum og öryggisvörðum skal skýrt frá öllum vinnuslysum, óhöppum og atvinnusjúkdómum sem eiga sér stað innan fyrirtækisins til að auðvelda þeim að sinna skyldum sínum.
Jafnframt skulu þeim kynntar niðurstöður mælinga og rannsókna á hollustuháttum og öryggi. Auk þess skal upplýsa þá um bilun eða aðstæður sem kunna að hafa áhrif á aðbúnað, öryggi og hollustuhætti á vinnustað. Þá skal kynna þeim ábendingar og fyrirmæli Vinnueftirlits ríkisins sem varða fyrirtækið.
Öryggistrúnaðarmenn gegna einnig mikilvægu hlutverki við meðferð mála sem varða ábendingar eða kvartanir um einelti og kynferðislega áreitni á vinnustað (EKKO), sbr. 7. og 9. gr. reglugerðar um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum.
Félagslegir trúnaðarmenn starfsmanna eða trúnaðarmenn viðkomandi stéttarfélaga bera ábyrgð á undirbúningi og framkvæmd kosningar öryggistrúnaðarmanna.
Kosningin skal fara fram með skriflegri atkvæðagreiðslu, sem stendur í að minnsta kosti einn vinnudag, eða á starfsmannafundi sem boðaður hefur verið með að lágmarki tveggja sólarhringa fyrirvara. Tryggja skal að öllum starfsmönnum, sem kosningarétt hafa, sé gefinn kostur á þátttöku.
Öryggistrúnaðarmenn skulu að jafnaði kosnir til tveggja ára í senn.
Atvinnurekandi skal tilkynna Vinnueftirliti ríkisins um þá aðila sem hafa verið tilnefndir sem öryggisverðir og kosnir sem öryggistrúnaðarmenn. Jafnframt skulu þeir sem annast framkvæmd kosninganna tilkynna viðkomandi stéttarfélögum um sömu aðila.
Forstöðumanni stofnunar eða fyrirtækis ber að tryggja að öryggistrúnaðarmenn og öryggisverðir fái nægilegan tíma til að sinna störfum sínum með fullnægjandi hætti.
Árangur í vinnuvernd kallar einnig á þjálfun og fræðslu sem tekur mið af vinnuumhverfi og aðstæðum starfsfólks. Fulltrúar starfsmanna eiga rétt á viðeigandi fræðslu og skulu eiga þess kost að sækja námskeið á kostnað vinnuveitanda, sem gerir þeim kleift að afla sér grunnþekkingar á sviði vinnuverndar.
VInnueftirlitið býður upp á námskeið fyrir öryggistrúnaðarmenn og öryggisverði.
Öryggistrúnaðarmenn njóta sömu réttarverndar og félagslega kjörnir trúnaðarmenn, í samræmi við 11. gr. laga um stéttarfélög og vinnudeilur.
Gögn þessi koma frá BHM, seinast uppfærð 27. janúar 2025.