Stefnir í lengsta verðbólgutímabil í nær 40 ár
Verðbólga á Íslandi hefur verið yfir markmiði Seðlabankans í 69 mánuði samfellt og nú stefnir í lengsta verðbólgutímabilið horft til nær 40 ára. Verðbólguna í janúar 2026 má að stórum hluta rekja til skattahækkana. Stjórnvöld voru ítrekað vöruð við. Um þetta fjallað í örskýringu Visku um verðbólgu á Íslandi.
Hækkun verðbólgunnar í janúar var fyrirsjáanleg. Viska og aðrir aðilar vinnumarkaðarins vöruðu ítrekað við því að illa útfærðar skattabreytingar í samgöngum myndu ýta undir verðbólgu, styrkja aðila í fákeppnisstöðu og færa kostnaðinn beint yfir á heimilin. Sú þróun hefur nú gengið eftir. Álagning olíufélaga er nú sögulega há og hvatar til að skila niðurfellingu gjalda út í verðlag hafa brugðist. Jafnvel á rafbílamarkaði virðist lækkun vörugjalda ekki hafa skilað sér að fullu enda hækkuðu gjöld á bensín- og dísilbíla á sama tíma. Bílaumboðin hafa einfaldlega litla ástæðu til að lækka verð á rafbílum í samræmi við lækkun vörugjalda.
Verðbólgan að miklu leyti afleiðing pólítiskra ákvarðana
Verðbólgan á Íslandi í dag er að stórum hluta afleiðing pólitískra ákvarðana og skellur nú af fullum þunga á millistéttinni, heimilum sem bera megnið af skattbyrðinni en njóta lítils tekjustuðnings frá ríkinu. Nýjustu tölur um verðtryggð útlán til heimila benda til að hækkun vísitölu neysluverðs í janúar muni hækka höfuðstól lána um 8–10 milljarða króna og engin merki eru um að verðbólgutímabilinu ljúki í bráð. Ef stjórnvöld bregðast ekki við nú er hætt við að verðbólguskatturinn á heimilin aukist enn frekar, með miklum skaða fyrir millistéttina og íslenskt efnahagslíf.